IFRS  و GAAP همگرایی یا واگرایی؟ | مقایسه استانداردهای حسابداری جهانی
نرم افزار پخش مویرگی

در دنیای امروز که تجارت و کسب وکار به طور فزاینده ای جهانی شده است، نیاز به استانداردهای حسابداری که امکان مقایسه و درک یکپارچه از اطلاعات مالی را فراهم کنند، بیش از پیش احساس می شود. دو مجموعه اصلی از استانداردهای حسابداری که در سطح بین المللی مورد توجه قرار دارند، اصول پذیرفته شده حسابداری (GAAP) و استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی (IFRS) هستند. این دو مجموعه استاندارد، چارچوب های اساسی برای تهیه و ارائه صورت های مالی فراهم می کنند، اما در نحوه اجرای این چارچوب ها تفاوت هایی وجود دارد.

GAAP، که عمدتاً در ایالات متحده آمریکا مورد استفاده قرار می گیرد، مجموعه ای جامع از اصول، استانداردها و رهنمودها است که توسط هیئت استانداردهای حسابداری مالی (FASB) و کمیسیون بورس و اوراق بهادار (SEC) تنظیم می شود. این اصول به منظور تضمین شفافیت، قابلیت مقایسه و یکپارچگی در گزارش های مالی به وجود آمده اند. از سوی دیگر، IFRS  که توسط هیئت استانداردهای حسابداری بین المللی (IASB) تدوین شده است، به عنوان یک چارچوب جهانی برای گزارشگری مالی عمل می کند و در بسیاری از کشورها به عنوان استاندارد حسابداری پذیرفته شده است.

این مقاله به بررسی و مقایسه GAAP و IFRS می پردازد، با تمرکز بر اصول و قواعد اساسی هر یک، تفاوت ها و شباهت های آنها و تأثیرات این تفاوت ها بر گزارشگری مالی شرکت ها. همچنین، اهمیت هماهنگ سازی استانداردهای حسابداری در سطح بین المللی و چالش های مرتبط با آن نیز مورد بحث قرار می گیرد. درک کامل و جامع از GAAP و IFRS نه تنها برای حسابداران و مدیران مالی ضروری است، بلکه برای سرمایه گذاران، تحلیل گران و سایر ذی نفعان نیز اهمیت دارد تا بتوانند تصمیم گیری های مالی آگاهانه تری انجام دهند.

GAAP یا اصول پذیرفته شده حسابداری چیست؟

GAAP (Generally Accepted Accounting Principles) مجموعه ای از اصول، استانداردها و رویه هایی است که شرکت ها در تهیه و ارائه صورت های مالی خود از آنها پیروی می کنند. این اصول به منظور ایجاد یکپارچگی، قابلیت مقایسه و شفافیت در گزارش های مالی تنظیم شده اند و به سرمایه گذاران، تحلیل گران و سایر ذی نفعان کمک می کنند تا عملکرد مالی شرکت ها را به درستی ارزیابی کنند. GAAP عمدتاً در ایالات متحده آمریکا استفاده می شود و توسط هیئت استانداردهای حسابداری مالی (FASB) و کمیسیون بورس و اوراق بهادار (SEC) تنظیم می شود.

 

عناصر اصلی GAAP چیست؟

عناصر اصلی GAAP (Generally Accepted Accounting Principles) شامل اصول، مفاهیم، و رویه هایی هستند که به شرکت ها کمک می کنند تا صورت های مالی خود را به صورت شفاف، قابل مقایسه و دقیق تهیه کنند. این عناصر به سه دسته اصلی تقسیم می شوند: اصول حسابداری پایه، قواعد اندازه گیری و اصول افشای اطلاعات. در زیر به بررسی جزئیات هر یک از این عناصر پرداخته می شود:

1. اصول حسابداری پایه

• اصل تعهدی (Accrual Basis):
رویدادها و تراکنش ها در زمان وقوع آنها، نه در زمان دریافت یا پرداخت وجه نقد، ثبت می شوند. این اصل تضمین می کند که درآمدها و هزینه ها در دوره مالی صحیح گزارش شوند.

 

• اصل تداوم فعالیت (Going Concern):
فرض بر این است که شرکت برای آینده ای قابل پیش بینی به فعالیت خود ادامه خواهد داد و نیازی به فروش دارایی ها برای بازپرداخت بدهی ها ندارد.

 

• اصل محافظه کاری (Conservatism):
در مواجهه با عدم قطعیت، باید از بیشترین احتیاط استفاده شود. زیان ها باید به محض شناسایی ثبت شوند، در حالی که درآمدها فقط زمانی ثبت می شوند که به طور منطقی اطمینان حاصل شده باشد.

2. قواعد اندازه گیری

برای تغییر این

  • اصل بهای تمام شده تاریخی (Historical Cost):

دارایی ها و بدهی ها به قیمت خرید یا ایجاد اولیه شان ثبت می شوند. این اصل به کاهش نوسانات ناشی از تغییرات بازار کمک می کند.

 

 

  • اصل ارزش منصفانه (Fair Value):

در برخی موارد، دارایی ها و بدهی ها بر اساس ارزش منصفانه (قیمت بازار) اندازه گیری می شوند. این رویکرد می تواند بازتاب بهتری از ارزش واقعی دارایی ها و بدهی ها در زمان حال ارائه دهد.

 

 

  • اصل تطابق (Matching Principle):

هزینه ها باید در همان دوره مالی که درآمدهای مرتبط با آنها تحقق یافته است، شناسایی شوند تا سود و زیان به درستی محاسبه شود.

 

3. اصول افشای اطلاعات

• اصل افشای کامل (Full Disclosure):
تمام اطلاعات با اهمیت که ممکن است بر تصمیم گیری کاربران صورت های مالی تأثیر بگذارد، باید به صورت کامل و شفاف افشا شوند. 

 

• اصل قابلیت مقایسه (Comparability):
شرکت ها باید از روش های حسابداری یکسانی در طول زمان استفاده کنند تا امکان مقایسه صورت های مالی فراهم شود. این اصل به کاربران کمک می کند تا عملکرد مالی شرکت ها را در دوره های مختلف و در مقایسه با دیگر شرکت ها ارزیابی کنند.

مفاهیم محدودکننده

 

اصل اهمیت (Materiality):

اطلاعات باید تا حدی افشا شوند که برای تصمیم گیری های اقتصادی کاربران مهم و با اهمیت باشند. اطلاعاتی که تأثیر قابل توجهی بر تصمیم گیری ها ندارند، می توانند نادیده گرفته شوند.

 

اصل هزینه و فایده (Cost and Benefit):

هزینه تهیه و افشای اطلاعات نباید بیشتر از منافع حاصل از استفاده از آن اطلاعات باشد. این اصل کمک می کند تا تراز مناسبی بین دقت و هزینه های گزارشگری مالی برقرار شود.

نهادهای تنظیم کننده GAAP

 

  • هیئت استانداردهای حسابداری مالی (FASB):

مسئول تنظیم و تدوین استانداردهای حسابداری در ایالات متحده است. FASB استانداردهای حسابداری را توسعه می دهد و به روزرسانی می کند تا با نیازهای متغیر محیط کسب وکار همگام باشد.

 

 

  • کمیسیون بورس و اوراق بهادار (SEC):

نظارت بر اجرای GAAP توسط شرکت های عمومی و اطمینان از رعایت استانداردهای حسابداری را بر عهده دارد. SEC به اجرای دقیق GAAP کمک می کند و اعتماد سرمایه گذاران را به اطلاعات مالی ارائه شده توسط شرکت ها افزایش می دهد.

 

این عناصر اصلی GAAP با هدف ایجاد استانداردهای دقیق و قابل اعتماد در تهیه و ارائه گزارش های مالی تدوین شده اند تا اطمینان حاصل شود که اطلاعات مالی به طور صحیح و قابل مقایسه ارائه می شوند و به تصمیم گیری های مالی آگاهانه کمک می کنند.

نرم افزار حسابداری

IFRS چیست؟

IFRS (International Financial Reporting Standards) به معنای استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی است که توسط هیئت استانداردهای حسابداری بین المللی (IASB) تدوین شده اند. این استانداردها به منظور ایجاد یک چارچوب جهانی برای تهیه و ارائه صورت های مالی به وجود آمده اند تا شرکت ها بتوانند اطلاعات مالی خود را به طور قابل مقایسه، شفاف و قابل فهم در سطح بین المللی ارائه دهند. هدف اصلی IFRS، هماهنگ سازی استانداردهای حسابداری در سراسر جهان است تا اطلاعات مالی شرکت ها برای سرمایه گذاران، تحلیل گران و دیگر ذی نفعان در کشورهای مختلف به طور مشابه قابل درک و مقایسه باشد. این استانداردها به ویژه برای شرکت های چندملیتی و آنهایی که در بازارهای بین المللی فعالیت می کنند، اهمیت زیادی دارند.

برخی از ویژگی های کلیدی IFRS عبارتند از:

1. اصل تعهدی: مانند GAAP، رویدادها و تراکنش ها در زمان وقوع آنها (نه در زمان دریافت یا پرداخت وجه نقد) ثبت می شوند.

 

2. اصل تداوم فعالیت: فرض بر این است که شرکت برای آینده ای قابل پیش بینی به فعالیت خود ادامه خواهد داد.

 

3. اصل افشای کامل: تمام اطلاعات با اهمیت باید به صورت کامل و شفاف در صورت های مالی افشا شوند.

 

4. اندازه گیری بر اساس ارزش منصفانه: در بسیاری از موارد، دارایی ها و بدهی ها بر اساس ارزش منصفانه (قیمت بازار) اندازه گیری می شوند.

 

پخش مویرگی

GAAP چگونه به شفافیت و قابلیت مقایسه گزارش های مالی کمک می کند؟

GAAP (Generally Accepted Accounting Principles) از طریق مجموعه ای از اصول، استانداردها و رویه ها به شفافیت و قابلیت مقایسه گزارش های مالی کمک می کند. در زیر به جزئیات چگونگی کمک GAAP به این اهداف می پردازیم:

 

  1. استانداردسازی رویه ها و اصول حسابداری

GAAP مجموعه ای از استانداردها و رویه ها را تعیین می کند که تمامی شرکت ها باید از آنها پیروی کنند. این استانداردسازی باعث می شود که تمامی شرکت ها از یک چارچوب مشترک برای ثبت و گزارش رویدادهای مالی استفاده کنند. این امر موجب می شود که صورت های مالی شرکت ها به شکل مشابه و قابل مقایسه تهیه شوند.

 

  1. اصل افشای کامل (Full Disclosure Principle)

این اصل از شرکت ها می خواهد که تمام اطلاعات مالی مهم و مرتبط را به صورت کامل و شفاف افشا کنند. این افشاها شامل یادداشت های توضیحی به صورت های مالی است که جزئیات بیشتری درباره اقلام مالی ارائه می دهند. شفافیت اطلاعاتی موجب می شود که کاربران صورت های مالی به تمامی جزئیات لازم برای درک صحیح وضعیت مالی شرکت دسترسی داشته باشند.

 

  1. اصل قابلیت مقایسه (Comparability Principle)

GAAP از شرکت ها می خواهد که روش های حسابداری یکسانی را در طول زمان استفاده کنند. این اصل تضمین می کند که صورت های مالی دوره های مختلف یک شرکت با یکدیگر و همچنین با شرکت های دیگر قابل مقایسه باشند. همچنین، تغییرات در روش های حسابداری باید به طور کامل افشا شوند و اثرات آن ها بر صورت های مالی توضیح داده شود تا کاربران بتوانند تغییرات را به درستی تفسیر کنند.

 

  1. اصل تعهدی (Accrual Basis)

اصل تعهدی تضمین می کند که درآمدها و هزینه ها در دوره ای که اتفاق می افتند، ثبت شوند، نه در زمان دریافت یا پرداخت وجه نقد. این امر به ارائه تصویر دقیقی از عملکرد مالی شرکت کمک می کند و امکان مقایسه عملکرد شرکت ها را بدون توجه به جریان های نقدی فراهم می سازد.

 

  1. اصل تطابق (Matching Principle)

اصل تطابق مقرر می کند که هزینه ها باید در همان دوره مالی که درآمدهای مرتبط با آنها تحقق یافته است، شناسایی شوند. این اصل به نمایش صحیح سود و زیان دوره های مالی کمک می کند و اطلاعات دقیقی از عملکرد مالی شرکت ها ارائه می دهد که قابل مقایسه با دوره های دیگر است.

 

  1. اصل محافظه کاری (Conservatism Principle)

این اصل به شرکت ها توصیه می کند که در مواجهه با عدم قطعیت ها، محافظه کارانه عمل کنند و زیان ها را به محض شناسایی ثبت کنند. این رویکرد از ارائه تصویر غیرواقعی از وضعیت مالی شرکت جلوگیری می کند و اطلاعات شفاف تری را به کاربران ارائه می دهد.

 

  1. ارائه صورت های مالی استاندارد

GAAP فرمت و محتوای استانداردی برای تهیه صورت های مالی مانند ترازنامه، صورت سود و زیان و صورت جریان وجوه نقد تعیین می کند. این استانداردسازی به کاربران کمک می کند تا به راحتی صورت های مالی شرکت های مختلف را با هم مقایسه کنند و از صحت و کامل بودن اطلاعات اطمینان حاصل کنند.

 

  1. کنترل های نظارتی و رعایت مقررات

نهادهای نظارتی مانند کمیسیون بورس و اوراق بهادار (SEC) بر رعایت GAAP توسط شرکت های عمومی نظارت می کنند و از اجرای صحیح این اصول اطمینان حاصل می کنند. این نظارت ها باعث افزایش شفافیت و اعتماد به گزارش های مالی می شود.

 

با پیروی از GAAP، شرکت ها می توانند گزارش های مالی خود را به صورت دقیق، شفاف و قابل مقایسه تهیه کنند. این امر به کاربران صورت های مالی مانند سرمایه گذاران، تحلیل گران و سایر ذی نفعان کمک می کند تا تصمیمات آگاهانه تری بگیرند و به ارزیابی درستی از وضعیت مالی شرکت ها دست یابند.

تفاوت های اصلی بین GAAP و IFRS چیست؟

 تفاوت های اصلی بین GAAP (Generally Accepted Accounting Principles) و IFRS (International Financial Reporting Standards) در رویکردها، اصول و جزئیات حسابداری آنها قرار دارد. در زیر به بررسی این تفاوت ها در زمینه های مختلف حسابداری می پردازیم:

 

  1. رویکرد کلی

GAAP:

– بیشتر مبتنی بر قوانین و جزئیات دقیق است.

– توسط هیئت استانداردهای حسابداری مالی (FASB) در ایالات متحده تنظیم می شود.

– دارای مجموعه ای جامع از قواعد و دستورالعمل ها است که شرکت ها باید به صورت دقیق از آنها پیروی کنند.

 

IFRS:

– بیشتر مبتنی بر اصول و مفاهیم کلی است.

– توسط هیئت استانداردهای حسابداری بین المللی (IASB) تنظیم می شود.

– به شرکت ها انعطاف بیشتری در تفسیر و اعمال استانداردها می دهد.

 

  1. شناسایی درآمدها

GAAP:

– قوانین خاص و جزئیات دقیقی برای شناسایی درآمدها دارد.

– درآمدها معمولاً زمانی شناسایی می شوند که تحقق یافته و قابل اندازه گیری باشند.

 

IFRS:

– یک رویکرد پنج مرحله ای برای شناسایی درآمدها دارد که شامل شناسایی قراردادها، شناسایی تعهدات اجرایی، تعیین قیمت معامله، تخصیص قیمت به تعهدات اجرایی و شناسایی درآمد در هنگام انجام تعهدات اجرایی است.

 

  1. اندازه گیری دارایی ها

GAAP:

– معمولاً از بهای تمام شده تاریخی برای اندازه گیری دارایی ها استفاده می کند.

– برخی دارایی ها مانند ابزارهای مالی ممکن است به ارزش منصفانه اندازه گیری شوند.

 

IFRS:

– بیشتر بر استفاده از ارزش منصفانه برای اندازه گیری دارایی ها تأکید دارد.

– دارایی ها و بدهی ها معمولاً به قیمت بازار یا ارزش منصفانه اندازه گیری می شوند.

 

  1. دارایی های نامشهود

GAAP:

– دارایی های نامشهود فقط زمانی شناسایی می شوند که دارای هزینه قابل اندازه گیری باشند.

– هزینه های تحقیق و توسعه (R&D) معمولاً به عنوان هزینه های جاری شناسایی می شوند.

 

IFRS:

– دارایی های نامشهود را می توان در ترازنامه شناسایی کرد اگر بتوان ارزش آنها را به صورت قابل اعتماد اندازه گیری کرد و احتمال دارد که منافع اقتصادی آینده ای از آن ها به دست آید.

– هزینه های توسعه ممکن است تحت شرایط خاص سرمایه گذاری شوند، در حالی که هزینه های تحقیق باید به عنوان هزینه شناسایی شوند.

 

  1. استقراض و بهره ها

GAAP:

– اجازه می دهد تا هزینه بهره های مرتبط با استقراض هایی که برای تأمین مالی دارایی های واجد شرایط استفاده می شوند، سرمایه گذاری شود.

 

IFRS:

– هزینه بهره ها را می توان به عنوان بخشی از بهای تمام شده دارایی های واجد شرایط سرمایه گذاری کرد، اگر انتظار می رود که بهره ها به صورت قابل اندازه گیری و به طور مستقیم مرتبط با ساخت یا تولید آن دارایی ها باشند.

 

  1. ذخیره کاهش ارزش دارایی ها

GAAP:

– از آزمون دو مرحله ای برای کاهش ارزش دارایی ها استفاده می کند: مرحله اول شامل تعیین ارزش دفتری دارایی و مرحله دوم شامل محاسبه کاهش ارزش است.

 

IFRS:

– از آزمون یک مرحله ای برای کاهش ارزش دارایی ها استفاده می کند، که در آن ارزش دفتری دارایی با بالاترین مبلغ بین ارزش استفاده و ارزش منصفانه منهای هزینه های فروش مقایسه می شود.

 

  1. تسهیلات بازنشستگی و مزایا

GAAP:

– شامل جزئیات و قواعد دقیقی برای شناسایی و اندازه گیری تعهدات بازنشستگی و مزایا است.

 

IFRS:

– رویکرد اصولی تری دارد و به شرکت ها اجازه می دهد تا از قضاوت حرفه ای خود برای اندازه گیری تعهدات استفاده کنند.

 

  1. صورت های مالی تلفیقی

GAAP:

– از روش کنترل برای تعیین اینکه آیا باید صورت های مالی تلفیقی تهیه شود یا نه استفاده می کند.

 

IFRS:

– از مفهوم کنترل و قدرت حاکمیت بر سیاست های مالی و عملیاتی برای تعیین نیاز به تهیه صورت های مالی تلفیقی استفاده می کند.

 

  1. طبقه بندی بدهی ها

GAAP:

– طبقه بندی بدهی ها به کوتاه مدت و بلندمدت بر اساس زمان سررسید بدهی ها در ترازنامه مشخص می شود.

 

IFRS:

– طبقه بندی بدهی ها بر اساس زمان سررسید و شرایط بازپرداخت بدهی ها است.

 

ماژول حسابداری

شباهت های IFRS و GAAP در چیست؟

IFRS (International Financial Reporting Standards) و GAAP (Generally Accepted Accounting Principles) هر دو مجموعه ای از استانداردهای حسابداری هستند که برای تهیه و ارائه صورت های مالی استفاده می شوند. با وجود تفاوت های قابل توجهی که بین این دو وجود دارد، شباهت های مهمی نیز دارند که در زیر به آنها اشاره می کنم:

 

1. هدف مشترک
هر دو استاندارد هدف اصلی یکسانی دارند: ارائه اطلاعات مالی مفید به سرمایه گذاران، اعتباردهندگان و سایر استفاده کنندگان جهت تصمیم گیری های اقتصادی.

 

2. صورت های مالی اساسی
هر دو مجموعه استانداردها نیازمند تهیه و ارائه صورت های مالی اساسی شامل ترازنامه، صورت سود و زیان، صورت جریان وجوه نقد و صورت تغییرات در حقوق صاحبان سهام هستند.

 

3. اصل تعهدی
هر دو استاندارد از اصل تعهدی استفاده می کنند که به معنی شناسایی درآمدها و هزینه ها در دوره ای است که تحقق یافته اند، نه زمانی که وجه نقد دریافت یا پرداخت می شود.

 

4. اصل تطابق (Matching Principle)
هر دو استاندارد به اصل تطابق پایبند هستند که بر اساس آن هزینه ها باید در همان دوره ای که درآمدهای مرتبط با آنها تحقق یافته، شناسایی شوند.

 

5. افشای کامل
هر دو استاندارد از شرکت ها می خواهند که اطلاعات مالی را به صورت کامل و شفاف افشا کنند تا استفاده کنندگان بتوانند تصمیمات آگاهانه بگیرند.

 

6. محافظه کاری
هر دو استاندارد از اصول محافظه کاری در حسابداری پیروی می کنند که به معنی احتیاط در شناسایی درآمدها و دارایی ها و تمایل به شناسایی زودهنگام هزینه ها و بدهی ها است.

 

7. تلفیق صورت های مالی
هر دو استاندارد نیازمند تهیه صورت های مالی تلفیقی برای شرکت های مادر و زیرمجموعه های آنها هستند، اگر کنترل مناسبی وجود داشته باشد.

 

8. اندازه گیری به ارزش منصفانه
هر دو استاندارد به استفاده از ارزش منصفانه برای اندازه گیری برخی از دارایی ها و بدهی ها توجه دارند، هرچند که نحوه اجرا و جزئیات ممکن است متفاوت باشد.

 

9. اهمیت نسبی (Materiality)
هر دو استاندارد مفهوم اهمیت نسبی را به کار می برند که به معنی تمرکز بر اطلاعاتی است که ممکن است تصمیمات اقتصادی استفاده کنندگان را تحت تأثیر قرار دهد.

 

10. حسابرسی و تضمین کیفیت
هر دو استاندارد نیازمند حسابرسی و بررسی مستقل صورت های مالی هستند تا از صحت و کامل بودن اطلاعات اطمینان حاصل شود.

 

با وجود این شباهت ها، تفاوت های بسیاری نیز وجود دارد که به رویکردهای متفاوت هر دو استاندارد در برخی از موارد حسابداری و گزارشگری مالی مربوط می شود. این شباهت ها و تفاوت ها به نهادهای استانداردگذاری و حسابرسان کمک می کنند تا بهترین روش ها را برای گزارشگری مالی انتخاب کنند و به بهبود شفافیت و مقایسه پذیری اطلاعات مالی کمک کنند.

نتیجه گیری

این تفاوت ها بین GAAP و IFRS به دلیل تفاوت های فرهنگی، اقتصادی و قانونی میان کشورها و نهادهای تنظیم کننده استانداردها به وجود آمده اند. در حالی که GAAP بیشتر مبتنی بر قوانین دقیق و جزئیات است، IFRS از اصول و مفاهیم کلی تر استفاده می کند. این تفاوت ها می توانند بر گزارشگری مالی شرکت ها تأثیرات مختلفی داشته باشند و نیاز به تطبیق و هماهنگی در محیط های چندملیتی و بین المللی را افزایش دهند.

 

نرم افزار پخش مویرگی کارا ارائه دهنده راهکارهای جامع مالی و حسابداری

فهرست مطالب