مغایرت موجودی انبار فاصله میان موجودی سیستم و شمارش واقعی است. اصلاح عدد بدون یافتن علت، گزارش را موقتاً برابر میکند اما مشکل دوباره برمیگردد.

دریافت کنترلشده
رسید با سفارش خرید و شمارش واقعی تطبیق مییابد.
خروج مستند
هر برداشت کالا به حواله و سفارش معتبر متصل است.
مرجوعی تعیینتکلیفشده
کالای سالم، آسیبدیده و قرنطینه جدا ثبت میشوند.
شمارش چرخهای
اقلام پرریسک در طول سال کنترل میشوند.
انواع مغایرت موجودی
کسری، اضافه، جابهجایی بین مکان، اختلاف سری ساخت و اختلاف واحد سنجش شکلهای رایجاند. هرکدام علت و اثر مالی متفاوت دارند.
گزارش مغایرت باید کالا، انبار، مکان، زمان آخرین تطبیق و آخرین گردشها را نشان دهد تا جستوجوی علت هدفمند شود.
خطاهای دریافت و ورود کالا
ثبت پیش از شمارش، تفاوت واحد کارتن و عدد، رسید تکراری و کالای جایگزین ثبتنشده موجودی را از ابتدا نادرست میکنند.
تفکیک ثبت، کنترل و تأیید دریافت و استفاده از بارکد یا فهرست کنترل، احتمال خطا را کم میکند.
جمعآوری، خروج و انتقال
برداشت بدون حواله، انتخاب کالای مشابه، ثبت دیرهنگام و انتقال بین انبارها بدون تأیید مقصد، منبع مهم مغایرتاند.
وضعیت «در حال انتقال» باید از موجودی قابل فروش جدا باشد و تحویل مقصد، چرخه انتقال را ببندد.
- حواله پیش از خروج
- کنترل دومرحلهای بارگیری
- ثبت مبدأ و مقصد انتقال
- محدودیت موجودی منفی

مرجوعی، ضایعات و قرنطینه
ورود مرجوعی مستقیم به موجودی سالم میتواند عدد را درست اما کیفیت موجودی را غلط نشان دهد. وضعیت فیزیکی و تصمیم بعدی باید ثبت شود.
ضایعات و تعدیلها نیازمند علت، مجوز و تاریخچهاند؛ استفاده از تعدیل عمومی، علت واقعی را پنهان میکند.
شمارش چرخهای و تحلیل علت
اقلام ارزشمند، پرتردد یا پرمغایرت را با تناوب بیشتر بشمارید. شمارش غافلگیرانه محدود میتواند کنترل روزمره را ارزیابی کند.
برای هر مغایرت، علت ریشهای و اقدام اصلاحی ثبت کنید. اگر یک علت تکرار میشود، فرایند یا دسترسی باید تغییر کند.
شاخصها و هشدارها
دقت موجودی، ارزش تعدیلات، نرخ مغایرت اقلام، موجودی منفی و زمان بستن انتقالها را پایش کنید.
تعداد اصلاحات توسط کاربر و ساعت غیرعادی نیز میتواند ضعف کنترل یا نیاز آموزشی را نشان دهد.
جمعبندی معیارهای اجرایی
| نقطه | ریسک | کنترل |
|---|---|---|
| دریافت | تعداد/واحد اشتباه | تطبیق و تأیید |
| خروج | برداشت بدون حواله | کنترل بارگیری |
| انتقال | ثبت یکطرفه | تأیید مقصد |
| مرجوعی | ورود به موجودی سالم | قرنطینه |
سؤالات متداول
آیا تعدیل موجودی مشکل را حل میکند؟
فقط عدد را برابر میکند؛ علت باید پیدا و کنترل فرایند اصلاح شود.
شمارش چرخهای چیست؟
شمارش گروهی از اقلام در طول سال بر اساس ریسک و تناوب تعیینشده.
موجودی منفی مجاز باشد؟
در حالت عادی بهتر است محدود باشد؛ مجوز استثنا باید ثبت و بررسی شود.
مهمترین شاخص انبار چیست؟
دقت موجودی همراه با ارزش و علت مغایرت، نه فقط تعداد اختلافها.
مغایرت را در نقطه وقوع متوقف کنید
جریان دریافت، خروج، انتقال و مرجوعی انبار خود را در دموی کارا بررسی کنید.